โรงแรม ดิ เอสเซ้นซ์ จันทบุรีปีหนึ่งมีจะมีเวลาประมาณแค่สองเดือนที่คุณจะเดินขึ้นไปยืนบนยอดเขาคิชฌกูฏได้ นี่คือเหตุผลที่ทุกช่วงมกราคมถึงมีนาคม คนหลักแสนจากทั่วประเทศยอมนั่งรถกระบะบุกทางลูกรังสูงชัน ต่อด้วยเดินขึ้นบันไดอีกกิโลกว่า เพื่อไปกราบรอยพระพุทธบาทพลวงที่ระดับความสูง 1,050 เมตร ซึ่งเป็นรอยพระพุทธบาทที่อยู่สูงที่สุดในประเทศไทย

แต่เขาคิชฌกูฏไม่ได้มีดีแค่เรื่องความขลังและการมู ตลอดเส้นทางมีก้อนหินขนาดมหึมาที่ตั้งอยู่ในตำแหน่งซึ่งชวนให้สงสัยว่ามันอยู่ได้ยังไง!? มีจุดชมวิวที่มองเห็นเมืองจันทบุรีทั้งเมือง และเมื่อลงจากยอดเขามาแล้ว อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏด้านล่างยังมีน้ำตกกระทิง 13 ชั้นให้เล่นน้ำได้ตลอดปี บทความนี้รวมจุดไฮไลท์ กิจกรรมแนะนำ วิธีเดินทาง ช่วงเวลาที่ควรไป และที่พักใกล้เขาคิชฌกูฏไว้ให้ครบในที่เดียว

ถ้าให้เลือกภาพจำหนึ่งภาพของเขาคิชฌกูฏ ต้องยกให้หินลูกบาตรจริง ๆ ก้อนหินกลมขนาดยักษ์ที่ตั้งอยู่ริมลานพระพุทธบาทในลักษณะเหมือนลอย ไม่มีต้นไม้ปกคลุม มองเห็นได้จากระยะไกล บนตัวหินมีรอยคล้ายรอยพระหัตถ์ประทับอยู่เหมือนกำลังดันหินก้อนนี้เอาไว้ ส่วนฝั่งตรงข้ามมีรอยเท้าขนาดใหญ่ที่คนเรียกกันว่ารอยเท้าพญามาร และใต้ก้อนหินยังมีถ้ำตาฤๅษีซ่อนอยู่อีกด้วย

ความน่าทึ่งอยู่ตรงที่ตำแหน่งการวางตัวของหินก้อนนี้นั่นแหละ มันอยู่บนลานหินที่ลาดเอียงไปทางทิศตะวันตก แต่ก็ไม่กลิ้งไปไหน มีเรื่องเล่าเก่าแก่ว่าเคยมีพระอาจารย์ทดลองเอาด้ายสายสิญจน์คล้องลอดใต้ก้อนหินแล้วลอดผ่านได้จริง ควรเผื่อเวลาไว้สักหน่อยเพราะจุดนี้คนต่อคิวถ่ายรูปกันตลอดเวลา

รอยพระพุทธบาทพลวงเป็นอีกหนึ่งไฮไลท์ของเขาคิชฌกูฏ และเป็นเหตุผลที่คนยอมลำบากลำบนขึ้นมา ตัวรอยประดิษฐานอยู่บนความสูง 1,050 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถือเป็นรอยพระพุทธบาทที่อยู่สูงที่สุดในประเทศไทย ขนาดกว้าง 1 เมตร ยาว 2 เมตร ค้นพบตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 มีความเชื่อกันว่าใครได้ขึ้นมากราบก็เหมือนได้เข้าเฝ้าองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว

จุดที่หลายคนเดินผ่านไปโดยไม่ทันสังเกตคือ บนลานหินตรงนี้มีรอยพระพุทธบาทสองรอย ไม่ใช่รอยเดียว รอยใหญ่ทางขวาเชื่อกันว่าเป็นรอยดั้งเดิม ส่วนรอยเล็กทางซ้ายเป็นรอยจำลองที่แม่ชีท่านหนึ่งสร้างขึ้นระหว่างมาปฏิบัติธรรม ทั้งสองรอยก่อปูนเป็นกรอบสี่เหลี่ยมทาสีทองล้อมไว้ นอกจากนี้ตลอดเส้นทางขึ้นเขาคิชฌกูฏยังมีจุดสักการะรวม 9 จุด โดยมี 5 จุดที่ถือเป็นจุดขอพร ตั้งแต่หลวงปู่นัง ศาลาพระนอน พระเจดีย์ พระสิวลี ไปจนถึงพระสีหไสยาสน์

ลานผ้าแดงอยู่เลยลานพระพุทธบาทขึ้นไปอีกราว 500 เมตร เป็นจุดที่คนนิยมขึ้นไปเขียนคำอธิษฐานลงบนผ้าสีแดงแล้วผูกไว้กับราวและกิ่งไม้ ด้วยความเชื่อว่าเขียนแล้วคำขอจะเป็นจริง จุดนี้เป็นปลายสุดของเส้นทางบนเขาคิชฌกูฏที่นักท่องเที่ยวสามารถเดินไปได้

ที่มาจริง ๆ ของผ้าแดงไม่ได้เกี่ยวกับการขอพรเลย เจ้าหน้าที่แขวนผ้าแดงไว้เพื่อบอกแนวเขตพื้นที่อันตราย เพราะบริเวณนี้ลาดชันมากและเป็นจุดสิ้นสุดเขตแดน แต่พอคนเริ่มเขียนคำอธิษฐานติดไว้มากขึ้นเรื่อย ๆ มันก็กลายเป็นธรรมเนียมไปเอง ผ้าแดงเป็นพันผืนพลิ้วอยู่บนสันเขาเป็นบรรยากาศที่ไม่มีที่อื่นเหมือน

หลายคนไม่รู้ว่าอุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏมีเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติเป็นแหล่งท่องเที่ยวอย่างเป็นทางการ พื้นที่อุทยานฯ กว้าง 58.31 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมทั้งป่าดิบชื้น ป่าดิบเขา และป่าผลัดใบ เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำจันทบุรี มีทั้งสมุนไพร กล้วยไม้ป่า ไม้หายากอย่างไม้กฤษณา และสัตว์ป่าอย่างกระทิง เก้ง กวาง เลียงผา

สำหรับสายเดินเทรลจริงจัง ช่วงเทศกาลมีทางเลือกเดินเท้าขึ้นยอดเขาแทนการนั่งรถ ใช้เวลาราว 3-6 ชั่วโมง โดยจำกัดวันละ 500 คน แบ่งเป็นเส้นทางหน่วย คก.1 จำนวน 350 คน และเส้นทางบ้านแกลงอีก 150 คน เส้นบ้านแกลงสั้นกว่า เดินถึงลานพระบาทเพียง 3.2 กิโลเมตร แต่รับเฉพาะช่วงเช้า 06.00-09.00 น. และต้องลงก่อน 15.00 น. ถ้าเกินเวลาต้องประสานไกด์นำทาง ส่วนนอกฤดูกาลขึ้นเขา ยังเดินเส้นทางธรรมชาติด้านล่างได้ตามปกติ บรรยากาศเงียบกว่ากันคนละเรื่อง

น้ำตกกระทิงคือไฮไลท์ธรรมชาติปังๆ ของอุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ ต้นน้ำเกิดจากเทือกเขาคิชฌกูฏ มีทั้งหมด 13 ชั้น ใช้เวลาเดินขึ้นลงครบทุกชั้นประมาณ 3 ชั่วโมง แต่ละชั้นมีแอ่งน้ำใสให้ลงเล่นได้อย่างปลอดภัย สองฝั่งลำธารปกคลุมด้วยมอสและเฟิน ระหว่างทางจะผ่านป่าไผ่และพันธุ์ไม้หลากชนิด ชั้นที่สวยที่สุดคือชั้น 8 และชั้น 9 ซึ่งสายน้ำไหลตกจากผาสูงชันจนละอองน้ำฟุ้งกระจาย ข้อดีของน้ำตกกระทิงคือมีน้ำไหลตลอดปี ทำให้เป็นตัวเลือกสำหรับคนที่มาจันทบุรีนอกช่วงเทศกาลซึ่งยอดเขาปิด นอกจากนี้ในเขตอุทยานฯ ยังมีน้ำตกคลองไพบูลย์และน้ำตกคลองช้างเซอีกสองแห่ง

เขาคิชฌกูฏตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี ครอบคลุมพื้นที่ต่อเนื่องไปถึงอำเภอมะขาม ตัวยอดเขาพระบาทอยู่ห่างจากตัวเมืองจันทบุรีประมาณ 40 กิโลเมตร ประตูทางเข้าหลักคือวัดพระบาทพลวง ซึ่งเป็นจุดจอดรถและจุดขึ้นคิวรถที่คนใช้มากที่สุด อีกจุดคือวัดกะทิง ซึ่งอยู่ห่างออกมาไม่ไกลและเป็นที่ประดิษฐานสรีระสังขารของพระครูธรรมสรคุณ หรือหลวงพ่อเขียน

สิ่งสำคัญที่ต้องรู้ก่อนวางแผนคือ รถส่วนตัวขึ้นเขาคิชฌกูฏไม่ได้ เพราะเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติ และเส้นทางเป็นดินลูกรังลาดชันตลอด ทุกคนต้องจอดรถไว้ที่ลานจอดของวัดแล้วเลือกระหว่างใช้บริการคิวรถกระบะหรือเดินเท้าขึ้นไปเอง คิวรถวัดพลวงมีให้บริการ 115 คิว ส่วนวัดกะทิงมี 27 คิว ทั้งสองจุดเปิดตลอด 24 ชั่วโมงตลอดช่วงงานประเพณี

ที่ตั้ง : https://maps.app.goo.gl/vdmhD8f673FtUcHM7 

สิ่งที่ทำให้เขาคิชฌกูฏต่างจากภูเขาศักดิ์สิทธิ์แห่งอื่นในไทยคือช่วงเวลาเที่ยว ยอดเขาเปิดให้ขึ้นแค่ปีละประมาณสองเดือน ตามปฏิทินจันทรคติคือขึ้น 1 ค่ำ เดือน 3 ถึงแรม 15 ค่ำ เดือน 4 พ้นจากนั้นคือช่วงปิดป่าให้ธรรมชาติได้ฟื้นตัว

จุดเด่นถัดมาคือรอยพระพุทธบาทที่สูงที่สุดในไทย จุดสักการะ 9 จุด และประเพณีที่สืบทอดมายาวนาน อีกด้านคือมิติธรณีวิทยาและธรรมชาติ กลุ่มหินขนาดยักษ์รูปร่างแปลกตาทั้งหินลูกบาตร หินขันหมาก ศิลาเจดีย์ หินรูปบาตรคว่ำ ไปจนถึงหินที่คล้ายเต่าและช้าง ซึ่งเกิดจากกระบวนการทางธรณีล้วน ๆ แต่ถูกอธิบายผ่านตำนานพุทธศาสนาจนกลายเป็นเรื่องเดียวกัน

และเมื่อขึ้นถึงยอดเขาคิชฌกูฏ อากาศเย็นสบาย มองเห็นเทือกเขาสระบาป เขาสุกิม เกาะนมสาว และตัวเมืองจันทบุรีได้ชัดเจน เป็นวิวที่ตอบแทนความเหนื่อยได้คุ้มค่าสุด ๆ

เหมาะกับ: ครอบครัวที่มีเด็กเล็ก / กลุ่มเพื่อนที่มาด้วยรถส่วนตัว / คนรักความสะดวกสบาย

โรงแรม ดิ เอสเซ้นซ์ จันทบุรี เป็นโรงแรมเปิดใหม่บนถนนตากสิน ตำบลท่าช้าง อำเภอเมืองจันทบุรี ห่างจากใจกลางเมืองแค่ประมาณ 5 นาที จุดขายชัดเจนคือความเป็นโรงแรมสมัยใหม่ที่มีพื้นที่ให้ครอบครัวใช้จริง มีสระว่ายน้ำ คิดส์คลับ ห้องเกม และโซนของเล่นสำหรับเด็ก พร้อมคาเฟ่และห้องประชุมในตัว ห้องพักตกแต่งทันสมัย เตียงนุ่ม สิ่งอำนวยความสะดวกครบ มี Wi-Fi ฟรีทุกห้องและที่จอดรถกว้างขวาง

เหมาะกับ: คู่รัก / คนที่เดินทางด้วยรถสาธารณะ / คนที่อยากพักใกล้ตัวเมือง

TRIMM Chanthaburi เป็นโรงแรมระดับ 3 ดาวขนาดกะทัดรัด 37 ห้อง ตั้งอยู่บนถนนพระยาตรัง ตำบลวัดใหม่ ใจกลางเมืองจันทบุรี ติดถนนสายหลัก เดินถึงย่านกลางเมืองในราว 15 นาที ห้องพักออกแบบแนวโมเดิร์นร่วมสมัย มีให้เลือกทั้งเตียงเดี่ยวและเตียงคู่

เหมาะกับ: สายติดแกลม  / คนที่อยากได้มาตรฐาน 4 ดาว / ครอบครัว

bliQ Hotel Chanthaburi เป็นโรงแรมระดับ 4 ดาวในอำเภอเมืองจันทบุรี อยู่ห่างจากใจกลางเมืองไม่ถึง 2 กิโลเมตร ติดกับศาลหลักเมืองจังหวัดจันทบุรี และห่างจากศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชราว 2.4 กิโลเมตร มีแผนกต้อนรับตลอด 24 ชั่วโมง ร้านอาหารในโรงแรม ฟิตเนส บริการรูมเซอร์วิส ลิฟต์ ที่จอดรถ จุดชาร์จรถไฟฟ้า และ Wi-Fi ฟรี ห้องพักมีแอร์ ทีวีจอแบน ตู้เย็น กาต้มน้ำ และโต๊ะทำงานเตียงนอนสบาย และอาหารเช้าที่มีให้เลือกหลากหลายทั้งข้าว ข้าวต้ม ขนมปัง สลัด แผนกต้อนรับเปิด 24 ชั่วโมงเป็นข้อได้เปรียบจริงสำหรับทริปเขาคิชฌกูฏ เพราะหลายคนออกจากโรงแรมตั้งแต่ตีสามตีสี่เพื่อไปให้ทันแสงเช้าบนยอดเขา

งานประเพณีนมัสการรอยพระพุทธบาทเขาคิชฌกูฏ (พระบาทพลวง) จังหวัดจันทบุรี ประจำปี 2570 มีกำหนดการเปิดให้ขึ้นสักการะคร่าวๆ ในช่วง วันที่ 7 กุมภาพันธ์ - 7 เมษายน 2570 (รอประกาศยืนยันอย่างเป็นทางการจากทางอุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏอีกครั้ง)

ถ้าใช้บริการคิวรถ จะนั่งรถประมาณ 15 นาทีถึงลานพระสีวลี แล้วเดินต่ออีก 1-2 กิโลเมตร รวมเวลาอยู่บนเขาประมาณ 3 ชั่วโมง แต่ถ้าเดินเท้าขึ้นเองตลอดเส้นทางจะใช้เวลาประมาณ 3-6 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับความฟิตและความหนาแน่นของคน

ค่าเข้าอุทยานคนไทยผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปเข้าฟรี ส่วนค่ารถขึ้นเขา 200 บาทต่อคนรวมขาขึ้นและขาลง รวมแล้วคนไทยผู้ใหญ่จ่ายประมาณ 240 บาทต่อคน ยังไม่รวมค่าเดินทางมาถึงจันทบุรีและค่าที่พัก

ไม่ได้! เพราะเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติและเส้นทางเป็นดินลูกรังลาดชันมาก ต้องจอดรถไว้ที่ลานจอดของวัดพระบาทพลวงหรือวัดกะทิง แล้วใช้บริการคิวรถกระบะของท้องถิ่นหรือเดินเท้าขึ้นไปเท่านั้น

ยอดเขาพระบาทจะปิดนอกช่วงเทศกาล แต่พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏด้านล่างยังเปิดตามปกติ เที่ยวน้ำตกกระทิง น้ำตกคลองไพบูลย์ และเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติได้ตลอดปี เหมาะกับคนที่อยากได้ธรรมชาติแบบเงียบ ๆ ไม่แออัด

ลานผ้าแดงอยู่เลยลานพระพุทธบาทขึ้นไปอีกราว 500 เมตร ทางค่อนข้างลาดชันและเป็นจุดสิ้นสุดเส้นทางที่นักท่องเที่ยวเดินไปได้ ใครที่เหนื่อยมากแล้วสามารถหยุดแค่ลานพระบาทและกลับทางเดิมได้

รอยพระพุทธบาทพลวงประดิษฐานอยู่ที่ความสูงประมาณ 1,050 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถือเป็นรอยพระพุทธบาทที่อยู่สูงที่สุดในประเทศไทย

ได้ ถ้าใช้บริการคิวรถซึ่งพาขึ้นไปถึงลานพระสีวลี เหลือระยะเดินราว 1 กิโลเมตรบนบันได แต่ควรประเมินสภาพร่างกายก่อน เพราะทางเดินยังมีความชันและใช้เวลาพอสมควร ส่วนลานผ้าแดงไม่แนะนำสำหรับผู้ที่มีปัญหาเข่าหรือหัวใจ

ที่เที่ยวจังหวัดใกล้เคียง

ถ้าพร้อมจะออกไปเที่ยวแล้ว อย่าลืมที่พักใกล้เขาคิชฌกูฏกับ Traveloka ที่เดียวครบจบทั้งเที่ยวบิน ที่พัก และกิจกรรมสนุก ๆ ด้วยราคาน่ารักสบายกระเป๋า แถมมีโปรโมชั่นเด็ด ๆ มาแจกเป็นประจำ!