พุทธคยาในรัฐพิหารทางตะวันออกของอินเดีย คือสถานที่ที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ และเป็นหนึ่งในสังเวชนียสถานที่ชาวพุทธทั่วโลกตั้งใจมาให้ได้สักครั้งในชีวิต คนไทยจำนวนมากเดินทางมาเป็นคณะเพื่อสวดมนต์ นั่งสมาธิ และทำบุญ บางคนมาเพียงลำพังเพื่อปฏิบัติธรรมนานหลายวัน การจองตั๋วเครื่องบินไปพุทธคยาให้ลงที่สนามบินคยาช่วยให้ถึงพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ได้ใกล้ที่สุด ไม่ต้องนั่งรถไฟหรือรถยนต์ข้ามรัฐมาไกล

เกี่ยวกับสนามบินคยา (GAY) ประตูสู่พุทธคยา

ที่ตั้งของสนามบิน

สนามบินคยาตั้งอยู่ระหว่างตัวเมืองคยากับเขตพุทธคยา ในรัฐพิหาร ใครค้นหาเที่ยวบินไปคยาหรือเที่ยวบินกายา กรุงเทพฯ ก็หมายถึงสนามบินแห่งนี้ เป็นสนามบินขนาดเล็กที่คึกคักเป็นพิเศษในฤดูแสวงบุญ เพราะผู้โดยสารส่วนใหญ่มุ่งหน้าไปวัดมหาโพธิ์ ในชื่อภาษาอังกฤษจะเห็นว่า Gaya ส่วนคนไทยบางคนสะกดว่ากายา ทั้งสองชื่อคือที่เดียวกัน

อาคารผู้โดยสาร

สนามบินมีอาคารผู้โดยสารเดียวที่รองรับทั้งเที่ยวบินในประเทศและเที่ยวบินระหว่างประเทศ ขั้นตอนตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากรจึงอยู่ในอาคารเดียวกัน พื้นที่ไม่ใหญ่ ร้านค้าและร้านอาหารมีจำกัด ควรเตรียมน้ำดื่ม เงินรูปีสำหรับค่ารถ และเอกสารเดินทางให้พร้อมก่อนลงเครื่อง

การเดินทางจากสนามบินเข้าพุทธคยา

ด้านหน้าอาคารมีแท็กซี่และรถสามล้อเครื่องที่ชาวอินเดียเรียกว่าออโต้ริกชอว์ ควรตกลงค่าโดยสารก่อนขึ้นรถทุกครั้ง หากเดินทางเป็นคณะ ทัวร์แสวงบุญมักจัดรถบัสมารับถึงหน้าสนามบิน ส่วนผู้ที่พักกับวัดไทยหรือที่พักใกล้วัดมหาโพธิ์สามารถขอให้ที่พักช่วยจัดรถรับล่วงหน้าได้ ซึ่งสะดวกกว่ามากเมื่อมาถึงตอนดึก

เที่ยวบินตรงและเที่ยวบินต่อเครื่องไปพุทธคยา

เส้นทางกรุงเทพ คยา มีทั้งเที่ยวบินตรงตามฤดูกาลและเที่ยวบินที่ต่อเครื่องผ่านเมืองใหญ่ของอินเดีย เช่น เดลี หรือโกลกาตา เวลาค้นหาบน Traveloka ให้เลือกตัวกรองจำนวนจุดแวะเป็นบินตรง แล้วดูว่าช่วงวันที่ต้องการมีเที่ยวบินให้เลือกหรือไม่ เพราะเที่ยวบินตรงมักเปิดขายหนาแน่นในฤดูหนาวแล้วลดลงช่วงหน้าร้อน

หากวันที่ต้องการไม่มีบินตรง ทางเลือกหนึ่งคือบินไปพัตนาเมืองหลวงของรัฐพิหาร แล้วเดินทางต่อทางถนนหรือรถไฟลงมาทางใต้ อีกทางคือบินเข้าพาราณสีเพื่อไหว้สารนาถก่อน แล้วค่อยเดินทางมาคยา การวางเส้นทางแบบนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการไปสังเวชนียสถานหลายแห่งในทริปเดียว

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการไปพุทธคยา

ฤดูหนาวของอินเดียราวปลายปีถึงต้นปีเป็นช่วงที่อากาศเย็นสบายที่สุดและเป็นฤดูแสวงบุญหลัก วัดมหาโพธิ์จะมีพระสงฆ์และชาวพุทธจากหลายประเทศมาสวดมนต์ร่วมกันจนแน่นลานวัด ช่วงนี้ตั๋วและที่พักขายหมดเร็ว ควรจองแต่เนิ่นๆ โดยเฉพาะวันหยุดปีใหม่และวันหยุดยาวของไทย เช้ามืดอาจหนาวจนต้องใช้เสื้อกันหนาว

หน้าร้อนของพิหารร้อนจัดและแห้ง ตามด้วยฤดูมรสุมที่ฝนตกหนักเป็นช่วงๆ ผู้เดินทางน้อยลงทำให้วัดสงบกว่าและหาที่พักง่ายกว่า แต่ต้องทนแดดและความชื้น ส่วนวันสำคัญทางพุทธศาสนาอย่างวันวิสาขบูชาจะมีผู้มาร่วมพิธีมาก ใครอยากร่วมงานควรเผื่อเวลาจองล่วงหน้า

สถานที่สำคัญในพุทธคยาและคยา

วัดมหาโพธิ์และต้นพระศรีมหาโพธิ์

หัวใจของพุทธคยาคือพระมหาเจดีย์พุทธคยาที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ด้านหลังเจดีย์คือต้นพระศรีมหาโพธิ์และวัชรอาสน์ บัลลังก์ที่เชื่อกันว่าพระพุทธเจ้าประทับนั่งจนตรัสรู้ ผู้แสวงบุญนิยมเดินประทักษิณรอบเจดีย์ นั่งสมาธิในสวน และจุดประทีปในยามค่ำ ควรแต่งกายสุภาพและถอดรองเท้าก่อนเข้าเขตวัด

วัดไทยพุทธคยา

วัดไทยแห่งนี้สร้างด้วยศิลปะไทยให้คนไทยได้มีที่พึ่งกลางแดนภารตะ พระอุโบสถงามสะดุดตาและมีพระพุทธรูปที่ชาวพุทธหลายชาติมากราบไหว้ นอกจากเป็นที่ปฏิบัติธรรม วัดยังช่วยประสานงานให้คณะแสวงบุญจากไทยในหลายเรื่อง

แม่น้ำเนรัญชราและบ้านนางสุชาดา

ข้ามแม่น้ำเนรัญชราไปฝั่งตะวันออกคือหมู่บ้านที่เชื่อว่าเป็นถิ่นของนางสุชาดาผู้ถวายข้าวมธุปายาส มีสถูปอิฐเก่าแก่ให้ชม ในฤดูแล้งแม่น้ำจะเหลือเป็นผืนทรายกว้าง เดินข้ามได้หลายจุด บรรยากาศชนบทรอบๆ ช่วยให้เห็นภาพพุทธประวัติได้ชัดขึ้น

ถ้ำดงคสิริ

ถ้ำบนภูเขาที่เชื่อกันว่าพระสิทธัตถะเคยบำเพ็ญทุกรกิริยาก่อนตรัสรู้ ต้องเดินขึ้นบันไดพอสมควร แต่ด้านบนมองเห็นทุ่งนาและหมู่บ้านกว้างไกล เหมาะไปช่วงเช้าก่อนแดดแรง

วัดวิษณุบาทในตัวเมืองคยา

คยาไม่ได้สำคัญเฉพาะกับชาวพุทธ ในตัวเมืองมีวัดวิษณุบาทริมแม่น้ำ ซึ่งเป็นศาสนสถานสำคัญของชาวฮินดู ผู้คนมาประกอบพิธีอุทิศให้บรรพบุรุษ การไปชมช่วยให้เข้าใจว่าเมืองนี้เป็นจุดบรรจบของหลายความเชื่อ

ย่านที่พักในพุทธคยาและคยา

ผู้แสวงบุญส่วนใหญ่เลือกพักในพุทธคยา ใกล้วัดมหาโพธิ์ เพื่อเดินไปสวดมนต์ได้ทั้งเช้ามืดและค่ำ ถนนรอบวัดมีเกสต์เฮาส์และที่พักหลายระดับ รวมถึงที่พักของวัดนานาชาติซึ่งบางแห่งรับผู้ปฏิบัติธรรม ถ้าต้องการร้านค้าและการเดินทางที่หลากหลายกว่า ตัวเมืองคยาใกล้สถานีรถไฟก็เป็นทางเลือก แต่ต้องนั่งรถเข้าพุทธคยาทุกวัน

อาหารที่ควรลองในพุทธคยาและรัฐพิหาร

ลิตตี โชคา

อาหารประจำรัฐพิหาร เป็นก้อนแป้งสาลีสอดไส้ถั่วบดนำไปย่างไฟ กินกับโชคาซึ่งเป็นมะเขือยาวและมันฝรั่งบดคลุกเครื่องเทศ รสชาติหอมควันและอิ่มท้อง

ทิลกุต

ขนมขึ้นชื่อของคยา ทำจากงาตำกับน้ำตาลอ้อยก้อนที่ชาวอินเดียเรียกว่ากุฬ เนื้อกรอบร่วน มักทำขายมากในฤดูหนาว เป็นของฝากยอดนิยม

ข้าวแกงมังสวิรัติแบบถาลี

ร้านอาหารรอบวัดส่วนใหญ่เสิร์ฟอาหารมังสวิรัติ ชุดถาลีมีข้าว โรตี แกงถั่วดาล และผักปรุงเครื่องเทศ เหมาะกับผู้ที่ถือศีลระหว่างแสวงบุญ

พร้อมออกเดินทางไปกราบสังเวชนียสถานแล้วหรือยัง ค้นหาและเปรียบเทียบเที่ยวบินไปสนามบินคยาบน Traveloka ตั้ง Price Alert ไว้ติดตามราคา แล้วรับ e-ticket ทันทีหลังจองเสร็จ